19 Temmuz 2010 Hürriyet İK

SENDİKALARLA ORTAK AMAÇLARIMIZ VAR

European Confederation of Private Employment Agencies EUROCIETT (Avrupa Özel İstihdam Büroları Konfederasyonu) Başkanı Annemarie Muntz, 2 günlük bir workshop için İstanbul’a geldi. Orta ve Doğu Avrupa’dan konfederasyona yeni katılan 13 ülkenin temsilcileriyle workshoplar düzenleyen Muntz’un amacı dönemsel çalışmanın ne olduğunu anlatmak. 3 ayaklı workshopun geçtiğimiz hafta İstanbul’da yapılan ayağına Türkiye, Bulgaristan, Romanya ve Makedonya’dan temsilciler katıldı. Tüm workshopların tamamlanmasının ardından 13 ülke Aralık ayında İtalya’da yapılacak zirvede biraraya gelecek. 

Munts, dönemsel çalışma konusunda genelde sendikalar, hükümet ve ekonomistlerle sorunlar yaşadıklarını söyleyerek, “Bizim işçileri aldattığımızı, onlara haklarını vermediğimizi, maaşları kestiğimizi söylüyorlar. Tüm bunlar saçmalık. Bugün rakamlarla, gerçeklerle konuşmak için, diğer paydaşlarla nasıl başa çıkacaklarına dair argümanlar vermek için buradayız. Pek çok ülkede diğer paydaşlarla tartışmalar, diyaloglar, toplantılar yapıyoruz, çünkü birbirimizden öğreneceğimiz çok şey var. Birçok ülkede kollektif çalışma anlaşmalarımız var çünkü sendikalarla ortak amaçlarımız var.”

Avrupa’da özel istihdam büroları pazarının büyüklüğü nedir?

Avrupa’da 30.000 özel istihdam bürosu şubesi var. Günde 3 milyon kişi bu bürolara dönemsel olarak çalışıyor.

Özel istihdam büroları krizden nasıl etkilendi?

Pek çok şirket krizden kötü etkilendi.Biz ekonomik bir göstergeyiz. Politikacılar, ekonomistler, analistler, istihdam sektörü bizi yakından takip ediyor çünkü bizim büyümemizle gayri safi milli hasılanın (GSMH) büyümesi paralel gidiyor. Biz GSMH için gerçek bir termometreyiz. Biz düşersek GSMH’de düşüyor. Biz kesin verileri her ay açıklıyoruz, böylece verilere bakıp ekonminin nereye gittiğini takip etmek mümkün.

Özel istihdam ajansları sektörü pek çok Avrupa ülkesinde, batı ülkelerinde son bir kaç aydır kalkınıyor. Avrupa istihdam piyasası raporlarına göre bu sonbaharda sektör düzelmiş olacak. Şunu biliyoruz ki, biz büyüdüğümüzde hemen arkamızdan 6 ay içinde iş piyasası da büyüyor.

Avrupa’da işsizlik oranları nedir?

Avrupa’da işsizlik oranı yüzde 10. İspanya gibi işsizlik oranının çok yüksek olduğu ülkeler de var, Hollanda gibi krize rağmen işsizlik oranın yüzde 5 olduğu ülkeler de.

Hollanda nasıl başardı bunu?

Esnek çalışmanın olduğu ülkeler krizi daha rahat atlattılar, diğer ülkelere nazaran daha iyi performans gösterdiler. Örneğin Almanya, 2002’de büyük bir çalışma reform yaptı, Hollanda 1995-96’de bir reform yaptı. Danimarka ve Birleşik Krallık’ta esnek çalışma modelleri var.

Bugün burada bir workshop düzenliyorsunuz. İçeriği nedir bu workshopun?

2 günlük bir workshop düzenliyoruz İstanbul’da. Kapasitemizi artırmak için düzenlediğimiz bölgesel bir workshop bu. Biz çok genç bir sektör ve çok genç bir federasyonuz. Aramıza çok yeni katılan ülkeler var. Biz onlarla ne yaptığımızı, işimizi, sektörü nasıl yükseltebileceğimizi konuşuyoruz. Birbirimizden öğreneceğimiz çok şey var.

Bu workshopları da Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri için düzenledik. 13 ülke belirledik, Türkiye ve Makedonya da dahil olmak üzere. Sonra bu workshop’ları 3’e böldük. Bugün burada, Türkiye, Romanya, Makedonya ve Bulgaristan var.

Dönemsel çalışma bu workshopların ne kadarını kapsıyor?

Bizim işimiz dönemsel çalışma. İşimiz istihdam sektörü için iyi bir iş. Genelde sendikalar, hükümetler, akademisyenlerle sorun yaşayabiliyoruz, bize inanmıyorlar. Bizim işçileri aldattığımızı, onlara haklarını vermediğimizi, maaşları ketiğimizi söylüyorlar. Tüm bunlar saçmalık. Onlarla biraraya gelip rakamları gösterip bunun neden saçmalık olduğunu açıklamak zorundasınız. Bugün de burada bununun için, rakamlarla, greçeklerle konuşmak için, diğer paydaşlarla nasıl başa çıkacaklarına dair argümanlar vermek için buradayız.

Esnek çalışmanın avantajları neler?

Biz iş yaratıyoruz. Ne kadar çok yasal istihdam ajansı varsa kaçak çalışan sayısı da o kadar azalıyor, bunu araştırmalar söylüyor.

Çalışanlar açısından avantajları neler?

Çalışanlar için tabii ki en başta esneklik getiriyor. Ayrıca krizde de gördük ki, iyi organize olan ve esnek olanlar, krizi daha kolay atlattılar.

Çalışanlar nasıl görüyor dönemsel çalışmayı?

Birinci grupta dönemsel çalışmayı bir adım olarak görenler var, bir süre dönemsel çalıştıktan sonra kendilerine sürekli bir iş buluyorlar, yani dönemsel çalışmayı bir adım olarak görüyorlar. Kadınlar, öğrencileri işsizler dönemsel çalışmayı tercih ediyorlar.

Diğer bir gruptakiler hayatları boyunca esnek çalışmayı isteyenler, sürekli bir iş asla onlara göre değildir.

Üçüncü gruptakiler ise öğrenciler, onlar da biraz para kazanmak için, sürekli iş istemedikleri için dönemsel çalışma tam onlara göredir.

Sendikalar dönemsel çalışmaya karşı, siz onların endişelerini nasıl gidereceksiniz?

Sendikalar hala tek bir tür işin, yani sürekli çalışmanın olduğunu düşünüyorlar. Bu doğru değil. Gerçek dünyaya bakarsanız, iş piyasasındaki ve işçilerdeki değişimleri görürsünüz. Sorun şu ki, sendikaların büyük bir problemi var, o da sendikaların üyeleri, genellikle yaşlı adamlardan oluşuyor ve bu yaşlı adamların esas korkusu kendi işlerini kaybetmek.

Oysaki geleceğe bakmalılar, istihdam sektörü değişiyor, alışılmış olan tam zamanlı, sürekli işlerin yerini alışılmış olmayan dönemsel işler alıyor. İstihdam sektöründe şimdi çok daha fazla alternatif var. Bunu görmek onlar için çok zor anlıyorum ama onlarla ve diğer paydaşlarla pek çok ülkede tartışmalar, diyaloglar, toplantılar yapıyoruz, çünkü birbirimizden öğreneceğimiz çok şey var. Pek çok ülkede kollektif çalışma anlaşmalarımız var çünkü sendikalarla ortak amaçlarımız var. Biz ayrıca çalışanı korumak istiyoruz. Ama ömür boyu iş artık geçerli değil. Biz daha az maaş vermek, maaşları indirmek istemiyoruz ki. Eğer şirketlerin çalışan memnuniyeti anketlerine bakarsanız ajanslarda dönemsel çalışanlar gayet memnun, hatta bazen diğerlerinden daha da memnun çıkıyorlar. Doğru çalışma koşulları, şartları aşağı indirmeme bizim ortak hedefimiz.

Çok başarılı bulduğunuz, dönemsel çalışmayı çok iyi uygulayan bir örnek var mı?   

Her ülkenin kendi modeli var. Eğer Avrupa’daki bir ve iki numaralı ülkelere yani İngilitere ve Hollanda’ya bakarsak, örneğin İngiltere’de sendikalar daha az etkiye sahip, ajans çalışanları normal yaşamın bir parçası.

Hollanda’da sendikalarla daha çok ilişki içindeyiz ve kollektif işçi anlaşmalarımız var.

Ülkelerin farklı modelleri var ve en iyi modeli bulabilmek için tüm paydaşlarla bir araya gelinmeli. İki önemli madde var, birincisi eşit işlerde özel istihdam bürosu çalışanlarına da aynı paranın veya daha fazlasının ödenmesi, bir diğeri de özel istihdam büroları üzerinde herhangi bir haksız kısıtlamanın olmaması. Örneğin İspanya ve Almanya’da inşaat işinde ajans çalışanı yasak. Avrupa Komisyonu diyor ki, ajans işine izin vermelisiniz, bu sizin için, ekonominiz için ve istihdam piyasası için iyi ama aynı zamanda çalışanların şartlarını da gözetmelisiniz. O nedenle denge çok önemli.